Wstręt

Znak emocji:
przykry
Wstręt Określenia bliskoznaczne: obrzydzenie, dystans, niesmak, odrzucenie, odpychanie, odraza, robi się „niedobrze”, awersja.
Poziom energii:
dodaje energii
Wstręt Wstręt to emocja wyrażająca niechęć do czegoś lub kogoś (a raczej tego, jak się zachowuje, wygląda). Doświadczenie wstrętu jest raczej krótkotrwałe.

Emocje w ciele. Jak rozpoznać wstręt?

Wstręt przejawia się dystansem od konkretnego obiektu, wydarzenia, sytuacji, „złych myśli” lub osoby zachowującej się w sposób dla nas odpychający. W odróżnieniu od innych emocji, łączy się ze specyficznym stanem fizjologicznym, którym są mdłości i zwiększone ślinienie się (reakcja AUN).

Jeśli chodzi o aktywność mięśni twarzy to wszystko skupia się raczej wokół ust i nosa. Ruchy mięśni albo odwodzą od przyswajania czegoś przez ciało: marszczenie nosa, ściągnięcie wargi, opadnięcie kącików ust) albo ułatwiają usunięcie czegoś z ciała: rozwarcie ust, któremu czasem towarzyszy wysunięcie języka.

O czym informuje wstręt?

Przerwij kontakt z obiektem, pozbądź się obiektu z organizmu, unikaj go w przyszłości (bodziec ma negatywną wartość).

Co ciekawe, czynniki budzące wstręt to głównie takie, które przypominają o zwierzęcej naturze człowieka: jedzenie, ludzkie wydzieliny i wydaliny, zachowania seksualne, kontakt ze śmiercią lub zwłokami, naruszenie ciała (krwawienie, zwyrodnienia, odkrywanie wnętrzności), a także typowo ludzkie: niedostateczna higiena, otyłość, odpychające zachowania ludzi, niemoralne postępowanie, stykanie się z odzieżą lub pokojami używanymi (skażonymi) przez inne osoby.

Wyrażanie emocji

Czy zdarzyło Ci się:

  • spożywać jedzenie, które bardzo Ci nie smakuje? (jako dziecko lub w sytuacji ekspozycji społecznej)
  • pracować w zakładzie pracy, w którym ma się styczność z uśmiercaniem zwierząt, padliną, ściekami, śmieciami itp.?
  • prowadzić tzw. „lewe interesy”, zachować się nieuczciwie, dokonać kradzieży lub zrobiła to osoba, z którą jesteś blisko związany/a
  • być biernym świadkiem lub ofiarą dewiacji seksualnej
  • tkwić w toksycznej dla ciebie sytuacji, miejscu pracy, otoczeniu interpersonalnym
  • odczuwać wstręt do siebie, swojego zachowania

Jeśli tak, to bardzo prawdopodobne, że w pewnych sytuacjach nauczyłeś/aś się tłumić wstręt, tolerować zachowania innych. Niestety okazuje się, że na dłuższą metę takie tłumienie emocji mocno łączy się z naszym zdrowiem.

Ciekawostka: wstręt jest obiektem żartów (zwłaszcza u dzieci).


10 cytatów o wstręcie

Kłopoty zawsze wiedzą, jak cię dotknąć wstrętną niespodzianką.

Jonathan Carroll, "Kości księżyca"

Jakże podła i nikczemna wydaje mi się wojna! Dałbym się prędzej posiekać na kawałki, aniżeli miałbym brać udział w tak wstrętnym przedsięwzięciu.

Albert Einstein

Nie ma nic wstrętniejszego niż muzyka bez ukrytego znaczenia.

Fryderyk Chopin

A że, jak się zdawało, nie mogłem też dłużej znieść samotności, ponieważ i moje własne towarzystwo stało mi się niewypowiedzianie nienawistne i wstrętne, ponieważ bezsilnie miotałem się w pustce mego piekła, dusząc się, jakież więc pozostawało wyjście? Nie było żadnego.

Hermann Hesse, "Wilk stepowy"

Są ludzie wstrętni mimo zalet, a inni mili z wadami.

François de La Rochefoucauld

[...] wstręt do zwracania na siebie uwagi - właściwość, którą geniusz nabywa późno, ale której człowiek przeciętny nie traci ani na chwilę.

Oscar Wilde, "Portret Doriana Graya"

Każdy tryumf ma w sobie coś głęboko wstrętnego, jeśli sądzić po gębie tryumfatora. Niestety, pokonany, gdyby wygrał, przybrałby wyraz taki sam jak jego szczęśliwy rywal. Szkoda gadać: w każdym sukcesie jest element degradacji.

Emil Cioran, "Zeszyty 1957-1972"

Wstręt, gdy dowiadujesz się, że Twój przyjaciel od początku stał po stronie twojego wroga.

Autor nieznany